اقدامات لازم قبل از هوشمند سازی به روش نیوالکترون​

اگر قصد اجرای هوشمندسازی ساختمان با تجهیزات نیوالکترون را دارید، قبل از شروع سیم‌کشی و نصب تجهیزات باید زیرساخت پروژه را به‌درستی آماده کنید. در این آموزش با اصول لوله‌گذاری، سیم‌کشی، انتخاب کابل، آماده‌سازی تابلو برق و مهم‌ترین نکات اجرایی آشنا می‌شوید تا پروژه‌ای استاندارد، ایمن و قابل توسعه اجرا کنید.

در این آموزش یاد می گیرید :

اقدامات لازم قبل از شروع هوشمندسازی

نوع سیم و کابل مورد نیاز

لوله گذاری استاندارد

سیم کشی سقف

آماده سازی تابلو برق

اجرای شبکه مد باس (Modbus)

نکات مهم اجرای پروژه

در این تصویر نحوه جا نمایی اولیه تجهیزات هوشمندسازی نیوالکترون داخل تابلو برق مشاهده می شود

ویدیو آموزشی | اقدامات لازم قبل از هوشمندسازی ساختمان قسمت اول

اگر ترجیح می دهید این آموزش را به صورت تصویری دنبال کنید ، ابتدا قسمت اول ویدیوی آموزشی را مشاهده کنید و سپس ادامه مقاله را مطالعه نمایید . ترکیب ویدیو و متن به شما کمک می کند مفاهیم را سریع تر و دقیق تر یادبگیرید .

بخش اول ویدیو

بخش دوم ویدیو

بخش اول ویدیو

بخش دوم ویدیو

فهرست مطالب

مقدمه

اجرای یک پروژه هوشمندسازی ساختمان تنها به نصب چند کلید لمسی یا کنترل تجهیزات از طریق تلفن همراه محدود نمی‌شود. آنچه کیفیت، پایداری و قابلیت توسعه یک سیستم هوشمند را تضمین می‌کند، طراحی صحیح زیرساخت‌های الکتریکی و رعایت اصول فنی در مراحل ابتدایی پروژه است. هرگونه خطا در انتخاب مسیر لوله‌گذاری، نوع سیم و کابل، جانمایی تابلو برق یا اجرای شبکه ارتباطی، می‌تواند در آینده باعث ایجاد اختلال در عملکرد تجهیزات، افزایش هزینه‌های تعمیرات و حتی محدود شدن امکان توسعه سیستم شود.
در سیستم هوشمندسازی نیوالکترون که بر پایه ارتباط سیمی و پروتکل Modbus RS485 طراحی شده است، تمامی تجهیزات از جمله کنترلرهای روشنایی، کلیدهای هوشمند، تاچ پنل‌ها، کنترلرهای نور مخفی، ماژول‌های امنیتی، تجهیزات صوتی و سایر ماژول‌ها از طریق یک ساختار منظم و استاندارد با یکدیگر در ارتباط هستند. به همین دلیل، پیش از نصب هر تجهیز، باید زیرساخت پروژه به‌صورت دقیق بررسی و مطابق نقشه اجرایی آماده شود. این مرحله، پایه و اساس یک سیستم هوشمند پایدار، ایمن و قابل توسعه است.
یکی از پرسش‌های متداول برقکاران و مجریان پروژه این است که پیش از شروع هوشمندسازی ساختمان چه اقداماتی باید انجام شود؟ پاسخ این سؤال تنها به انتخاب تجهیزات محدود نمی‌شود. بررسی نقشه‌های معماری و برق، پیش‌بینی محل نصب تجهیزات، تعیین مسیرهای لوله‌گذاری، انتخاب سیم و کابل استاندارد، طراحی تابلو برق هوشمند، اجرای صحیح شبکه مدباس و رعایت فاصله مناسب بین کابل‌های قدرت و کابل‌های ارتباطی، از مهم‌ترین اقداماتی هستند که باید پیش از آغاز عملیات نصب انجام شوند. رعایت این اصول باعث کاهش خطاهای اجرایی، افزایش سرعت نصب و سهولت عیب‌یابی در آینده خواهد شد.
در این آموزش که نخستین بخش از مجموعه آموزش‌های تخصصی هوشمندسازی ساختمان با نیوالکترون است، مراحل آماده‌سازی پروژه را به‌صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم. با مطالعه این مقاله، علاوه بر آشنایی با اصول لوله‌گذاری و سیم‌کشی، با استانداردهای انتخاب کابل، آماده‌سازی تابلو برق، اجرای شبکه ارتباطی و مهم‌ترین نکات فنی قبل از نصب تجهیزات نیز آشنا خواهید شد. اگر قصد دارید پروژه‌ای حرفه‌ای، قابل توسعه و مطابق اصول فنی اجرا کنید، پیشنهاد می‌کنیم این آموزش را تا انتها دنبال کرده و سپس سایر مقالات این مجموعه را نیز مطالعه کنید تا دیدی کامل نسبت به مراحل اجرای هوشمندسازی ساختمان به دست آورید.

نکته تخصصی :

در پروژه‌های هوشمندسازی، هزینه اصلاح لوله‌گذاری یا سیم‌کشی پس از اتمام نازک‌کاری ساختمان چندین برابر اجرای صحیح آن در مرحله سفت‌کاری است. به همین دلیل، توصیه می‌شود قبل از بتن‌ریزی سقف یا اجرای سقف کاذب، تمامی مسیرهای کابل، محل تجهیزات و نقشه تابلو برق هوشمند به‌طور کامل بررسی و تأیید شوند.

اقدامات لازم قبل از اجرای هوشمندسازی

قبل از شروع اجرا این نکات را فراموش نکنید :

در پروژه‌های هوشمندسازی، بیشترین هزینه‌های اصلاح مربوط به اشتباهات مرحله زیرسازی است. اگر لوله‌گذاری، جانمایی تابلو برق و مسیر سیم‌کشی از ابتدا مطابق نقشه اجرایی انجام نشود، ممکن است برای اصلاح آن نیاز به تخریب سقف یا دیوارها باشد. بنابراین پیش از شروع عملیات اجرایی، تمامی نقشه‌ها و مسیرهای کابل‌کشی را به‌دقت بررسی کنید.
لوله گذاری سقف د رپروژه هوشمندسازی ساختمان

نکته اجرایی :

محل نصب تابلو برق هوشمند یکی از تصمیم‌های کلیدی در ابتدای پروژه است. اگر تابلو در محل نامناسب نصب شود، علاوه بر افزایش هزینه سیم‌کشی، فرآیند توسعه، سرویس و عیب‌یابی سیستم نیز دشوار خواهد شد. بنابراین پیش از شروع لوله‌گذاری و سیم‌کشی، محل تابلو باید بر اساس نقشه برق، جانمایی تجهیزات و مسیر کابل‌ها مشخص شود.

محل قرارگیری تابلوی برق در هوشمند سازی ساختمان

تابلو برق، قلب تپنده هر پروژه هوشمندسازی ساختمان است. تمامی فرمان‌های مربوط به روشنایی، پرده برقی، سیستم صوتی، تجهیزات امنیتی، کنترلرهای هوشمند و بسیاری از تجهیزات دیگر از طریق این تابلو مدیریت می‌شوند. به همین دلیل، انتخاب محل مناسب برای نصب تابلو تنها یک تصمیم اجرایی نیست، بلکه بر کیفیت عملکرد سیستم، هزینه اجرای پروژه و سهولت نگهداری آن در سال‌های آینده تأثیر مستقیم دارد.
در سیستم هوشمندسازی نیوالکترون، بیشتر ماژول‌های کنترلی داخل تابلو نصب می‌شوند و تجهیزات مختلف ساختمان از طریق سیم‌کشی به این تابلو متصل خواهند شد. بنابراین هرچه محل تابلو به مرکز مسیرهای سیم‌کشی نزدیک‌تر باشد، طول کابل‌های مصرفی کاهش یافته، افت ولتاژ کمتر شده و اجرای پروژه اقتصادی‌تر خواهد بود.
در مرحله طراحی، اولین اقدام بررسی نقشه معماری و نقشه برق ساختمان است. تابلو باید در مکانی نصب شود که دسترسی مناسبی برای تکنسین، برقکار و کارفرما فراهم باشد و در عین حال در معرض رطوبت، تابش مستقیم نور خورشید، گردوغبار شدید یا ضربه‌های مکانیکی قرار نگیرد. در ساختمان‌های مسکونی معمولاً فضای ورودی، راهرو یا اتاق تأسیسات از مناسب‌ترین محل‌ها برای نصب تابلو برق هوشمند هستند.
یکی دیگر از نکات مهم، پیش‌بینی فضای کافی برای توسعه سیستم است. بسیاری از پروژه‌ها در ابتدا تنها بخشی از امکانات هوشمندسازی را اجرا می‌کنند، اما در آینده تجهیزاتی مانند کنترل پرده برقی، سیستم امنیتی، کنترل سرمایش و گرمایش یا تجهیزات صوتی به آن اضافه می‌شود. اگر تابلو از ابتدا بدون فضای رزرو طراحی شود، توسعه سیستم با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. به همین دلیل توصیه می‌شود هم در ابعاد تابلو و هم در ظرفیت ریل‌ها و فضای نصب تجهیزات، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد ظرفیت اضافه در نظر گرفته شود.
از نظر کابل‌کشی نیز بهتر است مسیر ورود تمامی لوله‌ها به تابلو از قبل مشخص باشد. ورود نامنظم کابل‌ها نه‌تنها ظاهر تابلو را نامرتب می‌کند، بلکه عیب‌یابی و تعمیرات آینده را نیز دشوار خواهد کرد. استفاده از داکت‌های مناسب، شماره‌گذاری سیم‌ها و تهیه نقشه نهایی سیم‌کشی، از اصول حرفه‌ای اجرای تابلو برق هوشمند به شمار می‌رود.
همچنین در هنگام انتخاب محل تابلو باید به تجهیزات جانبی مانند منبع تغذیه، تجهیزات شبکه، سرور امنیتی، موزیک سرور و کنترلرهای جانبی نیز توجه شود. این تجهیزات نیاز به تهویه مناسب، فضای کافی و دسترسی آسان برای سرویس و برنامه‌ریزی دارند. نصب تابلو در فضایی کاملاً بسته و بدون گردش هوا، می‌تواند باعث افزایش دمای تجهیزات و کاهش عمر مفید آن‌ها شود.
در نهایت، انتخاب محل مناسب تابلو برق هوشمند باید با دید بلندمدت انجام شود. هدف تنها نصب تجهیزات امروز نیست، بلکه ایجاد زیرساختی است که در سال‌های آینده نیز امکان توسعه، سرویس و ارتقای سیستم را بدون تخریب ساختمان فراهم کند. رعایت این اصول، علاوه بر افزایش کیفیت اجرا، هزینه‌های نگهداری را کاهش داده و عملکرد پایدار سیستم هوشمندسازی را تضمین می‌کند.

معیار انتخاب محل تابلو

توصیه

دسترسی

دسترسی آسان برای سرویس و تعمیر

رطوبت

دور از رطوبت سرویس بهداشتی و حمام و منابع رطوبت

تهویه

دارای گردش هوا مناسب

توسعه آینده

20تا30 درصد فضای رزرو

مسیر کابل ها

کوتاه و منظم

ایمنی

دور از ضربه و منابع حرارتی

تابلوی سیستم هوشمند نیوالکترون در مرکز ساختمان قرار میگیرد و همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید همگی تجهیزات داخل ساختمان از جمله کلید ، روشنایی ، سرمایشی و گرمایشی ، پریزهای نیازمند کنترل و …. از این تابلو انشعاب می گیرند .

جانمایی تابلو سیستم هوشمندسازی ساختمان

نکته فنی :

در سیستم هوشمندسازی نیوالکترون، انتخاب سیم و کابل مناسب تنها برای انتقال انرژی الکتریکی نیست؛ بلکه نقش مهمی در پایداری شبکه Modbus، کاهش نویز، جلوگیری از افت ولتاژ و افزایش طول عمر تجهیزات دارد. استفاده از سیم یا کابل نامناسب می‌تواند باعث اختلال در عملکرد سیستم و افزایش هزینه‌های نگهداری شود.

نوع سیم مورد استفاده در سیم کشی ساختمان در هوشمندسازی ساختمان

سیم کشی کف و اینکه از چه نوع سیمی در ساختمان استفاده شود ، بر اساس آیتم هایی است که به تایید کارفرما رسیده است .

در بسیاری از پروژه‌های هوشمندسازی، توجه اصلی به انتخاب تجهیزات معطوف می‌شود، در حالی که کیفیت سیم‌کشی و انتخاب سیم و کابل مناسب، تأثیر مستقیمی بر عملکرد کل سیستم دارد. هر تجهیز هوشمند، چه یک کلید لمسی باشد و چه یک کنترلر روشنایی یا ماژول امنیتی، برای عملکرد صحیح به بستر ارتباطی و تغذیه‌ای استاندارد نیاز دارد. اگر در این مرحله از سیم یا کابل نامناسب استفاده شود، حتی پیشرفته‌ترین تجهیزات نیز نمی‌توانند عملکرد مطلوبی داشته باشند.
در پروژه‌های هوشمندسازی نیوالکترون، معمولاً سه گروه اصلی از سیم و کابل مورد استفاده قرار می‌گیرند:
سیم‌های تغذیه و قدرت
کابل‌های ارتباطی شبکه Modbus
کابل‌های مخصوص تجهیزات جانبی مانند سیستم صوتی، سنسورها یا پرده برقی
انتخاب صحیح هر یک از این گروه‌ها باید بر اساس نوع مصرف، طول مسیر، جریان عبوری و شرایط محیطی انجام شود.

سیم های مدار روشنایی در هوشمندسازی ساختمان

مدار روشنایی یکی از اصلی‌ترین بخش‌های هر پروژه هوشمندسازی ساختمان است و کیفیت اجرای آن تأثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم هوشمند، آسایش کاربران و امکان اجرای سناریوهای مختلف دارد. در سیستم هوشمندسازی نیوالکترون، روشن و خاموش شدن چراغ‌ها، کنترل شدت نور، اجرای سناریوهای هوشمند و زمان‌بندی روشنایی همگی از طریق کنترلرها و رله‌های نصب‌شده در تابلو برق هوشمند انجام می‌شود. به همین دلیل، انتخاب سیم مناسب برای مدار روشنایی تنها به انتقال جریان برق محدود نمی‌شود، بلکه باید امکان کنترل دقیق و پایدار تجهیزات را نیز فراهم کند.
مطابق مقررات ملی ساختمان (مبحث سیزدهم)، در بیشتر پروژه‌های مسکونی از سیم افشان با سطح مقطع ۱٫۵ میلی‌متر مربع برای مدارهای روشنایی استفاده می‌شود. این سطح مقطع برای جریان مصرفی معمول روشنایی مناسب است و در صورت اجرای صحیح، افت ولتاژ ناچیزی ایجاد می‌کند. البته در پروژه‌های بزرگ یا مسیرهای طولانی، ممکن است با توجه به محاسبات فنی، استفاده از سطح مقطع بالاتر ضروری باشد. بنابراین انتخاب نهایی باید بر اساس نقشه برق، طول مسیر، جریان مصرفی و استانداردهای اجرایی انجام شود.
در روش اجرای نیوالکترون، ساختار سیم‌کشی روشنایی با سیم‌کشی سنتی تفاوت دارد. در سیستم‌های معمولی، برق پس از عبور از کلید مستقیماً به چراغ می‌رسد، اما در هوشمندسازی نیوالکترون، مدار روشنایی از طریق رله‌های هوشمند داخل تابلو کنترل می‌شود. به همین دلیل، سیم هر مدار روشنایی باید مطابق نقشه به تابلو برق هوشمند هدایت شود تا کنترلر بتواند فرمان قطع و وصل یا اجرای سناریوهای مختلف را مدیریت کند. این روش علاوه بر افزایش انعطاف‌پذیری، امکان کنترل روشنایی از طریق کلید لمسی، اپلیکیشن تلفن همراه، تاچ‌پنل یا سناریوهای هوشمند را نیز فراهم می‌کند.
یکی از نکات مهم در اجرای مدار روشنایی، تفکیک مسیر سیم‌های قدرت از کابل‌های ارتباطی است. اگر سیم‌های برق ۲۲۰ ولت در کنار کابل شبکه Modbus RS485 و داخل یک لوله مشترک قرار گیرند، احتمال ایجاد نویز و اختلال در ارتباط بین تجهیزات افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل توصیه می‌شود مسیر کابل‌های قدرت و دیتا تا حد امکان از یکدیگر جدا باشند و در صورت اجبار به تقاطع، این تقاطع با زاویه نزدیک به ۹۰ درجه انجام شود.
کیفیت سیم مورد استفاده نیز اهمیت زیادی دارد. استفاده از سیم‌های دارای هادی تمام‌مس و دارای نشان استاندارد، علاوه بر کاهش افت ولتاژ، باعث افزایش ایمنی، دوام بیشتر و عملکرد پایدار سیستم خواهد شد. در مقابل، استفاده از سیم‌های بی‌کیفیت یا با سطح مقطع واقعی کمتر از مقدار درج‌شده، می‌تواند موجب افزایش دمای سیم، کاهش عمر تجهیزات و حتی ایجاد خطرات ایمنی شود.
در پروژه‌های حرفه‌ای، شماره‌گذاری مدارهای روشنایی نیز از همان ابتدای سیم‌کشی انجام می‌شود. هر سیمی که وارد تابلو برق هوشمند می‌شود، باید دارای برچسب یا کد مشخص باشد تا در زمان نصب کنترلرها، برنامه‌ریزی سیستم یا عیب‌یابی، تکنسین بتواند به‌سرعت مدار موردنظر را شناسایی کند. این کار شاید در زمان اجرا چند دقیقه بیشتر زمان ببرد، اما در آینده ساعت‌ها از زمان تعمیر و نگهداری را کاهش می‌دهد.
همچنین در زمان اجرای سیم‌کشی روشنایی، بهتر است ظرفیت توسعه آینده نیز در نظر گرفته شود. بسیاری از کارفرمایان در ابتدا تنها بخشی از امکانات هوشمندسازی را اجرا می‌کنند، اما در آینده قصد اضافه کردن دیمر، سنسور حضور، سناریوهای روشنایی یا تجهیزات جدید را دارند. اگر مسیرهای سیم‌کشی و فضای تابلو برق از ابتدا با این دیدگاه طراحی شوند، توسعه سیستم بدون تخریب ساختمان و با کمترین هزینه انجام خواهد شد.
در نهایت، انتخاب سیم مناسب برای مدار روشنایی تنها یکی از اجزای یک اجرای استاندارد است. رعایت اصول لوله‌گذاری، انتخاب تجهیزات باکیفیت، اجرای صحیح تابلو برق هوشمند و برنامه‌ریزی دقیق کنترلرها، همگی در کنار یکدیگر باعث می‌شوند سیستم هوشمندسازی ساختمان عملکردی پایدار، ایمن و قابل اعتماد داشته باشد. به همین دلیل، توصیه می‌شود پیش از آغاز سیم‌کشی، نقشه اجرایی پروژه به‌دقت بررسی شده و تمامی مسیرهای کابل‌کشی مطابق استانداردهای فنی و دستورالعمل‌های شرکت نیوالکترون اجرا شوند تا در مراحل نصب و راه‌اندازی، با کمترین خطا و بیشترین بهره‌وری مواجه شوید.

نکته اجرایی :

اگر قرار است در آینده از دیمرهای هوشمند، سنسور حضور یا سناریوهای روشنایی استفاده کنید، از همان مرحله سیم‌کشی زیرساخت لازم را پیش‌بینی کنید. این کار از تخریب دیوارها و سقف در آینده جلوگیری کرده و هزینه توسعه سیستم را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

سیم های مدار پریز ها در هوشمندسازی ساختمان

مدار پریزها یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم برق ساختمان است که وظیفه تأمین انرژی الکتریکی تجهیزات مختلف را بر عهده دارد. در پروژه‌های هوشمندسازی ساختمان نیز اگرچه تمرکز اصلی بر کنترل روشنایی، تجهیزات امنیتی و سیستم‌های هوشمند است، اما اجرای صحیح مدار پریزها نقش مهمی در ایمنی، پایداری شبکه برق و عملکرد بدون نقص تجهیزات دارد. به همین دلیل، انتخاب نوع سیم، سطح مقطع مناسب و رعایت اصول سیم‌کشی مدار پریزها باید مطابق استانداردهای برق ساختمان و نقشه اجرایی پروژه انجام شود.
در ساختمان‌های مسکونی، معمولاً از سیم افشان با سطح مقطع ۲٫۵ میلی‌متر مربع برای سیم‌کشی مدار پریزها استفاده می‌شود. این سطح مقطع برای عبور جریان مصرفی اکثر وسایل خانگی مناسب است و در صورت اجرای صحیح، از افزایش دمای سیم، افت ولتاژ و آسیب به تجهیزات جلوگیری می‌کند. البته در مدارهایی که بار مصرفی بیشتری دارند، مانند کولر گازی، ماشین لباسشویی، ماشین ظرف‌شویی، فر برقی یا تجهیزات پرمصرف دیگر، لازم است مدار اختصاصی با سطح مقطع مناسب و کلید حفاظتی مستقل در نظر گرفته شود.
در پروژه‌های هوشمندسازی به روش نیوالکترون، بیشتر پریزهای معمولی به‌صورت مستقیم از تابلو برق تغذیه می‌شوند و عملکرد آن‌ها تفاوتی با سیم‌کشی استاندارد ساختمان ندارد. با این حال، در صورتی که کارفرما قصد استفاده از پریزهای هوشمند یا کنترل مصرف انرژی برخی تجهیزات را داشته باشد، باید این موضوع از مرحله طراحی مشخص شود تا زیرساخت لازم برای نصب ماژول‌های کنترلی یا پریزهای هوشمند فراهم باشد. پیش‌بینی این زیرساخت در زمان سفت‌کاری، هزینه توسعه سیستم را در آینده به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.
یکی از نکات مهم در اجرای مدار پریزها، تقسیم مناسب بار الکتریکی بین مدارهای مختلف است. اتصال تعداد زیادی پریز به یک مدار می‌تواند باعث افزایش جریان، عملکرد مکرر کلید مینیاتوری و کاهش ایمنی سیستم شود. به همین دلیل، در طراحی اصولی، پریزهای هر بخش از ساختمان بر اساس نوع کاربری، میزان مصرف و محل نصب، بین چند مدار مجزا تقسیم می‌شوند تا بار الکتریکی به‌صورت متعادل توزیع شود.
همچنین در اجرای سیم‌کشی پریزها باید مسیر لوله‌گذاری به‌گونه‌ای انتخاب شود که علاوه بر کوتاه بودن مسیر، امکان تعویض سیم در آینده نیز وجود داشته باشد. استفاده از لوله‌های با قطر مناسب، کاهش تعداد خم‌های غیرضروری و رعایت شعاع استاندارد خم‌ها، از جمله نکاتی است که کیفیت اجرای پروژه را افزایش می‌دهد و در زمان تعمیرات یا توسعه سیستم، از تخریب ساختمان جلوگیری می‌کند.
در پروژه‌های هوشمندسازی، رعایت فاصله مناسب بین کابل‌های قدرت و کابل‌های ارتباطی نیز اهمیت زیادی دارد. اگرچه مدار پریزها مستقیماً بخشی از شبکه Modbus RS485 نیستند، اما عبور کابل‌های برق از کنار کابل‌های ارتباطی در یک مسیر مشترک می‌تواند باعث ایجاد نویز و کاهش کیفیت ارتباط بین تجهیزات هوشمند شود. بنابراین توصیه می‌شود مسیر کابل‌های دیتا و کابل‌های تغذیه تا حد امکان از یکدیگر جدا اجرا شوند.
کیفیت سیم مورد استفاده نیز نباید نادیده گرفته شود. استفاده از سیم‌های دارای هادی تمام‌مس، عایق استاندارد و نشان استاندارد ملی ایران، علاوه بر افزایش ایمنی، باعث کاهش افت ولتاژ و افزایش طول عمر تأسیسات برقی می‌شود. در مقابل، استفاده از سیم‌های غیراستاندارد یا با سطح مقطع واقعی کمتر از مقدار درج‌شده، می‌تواند موجب گرم شدن بیش از حد سیم، کاهش راندمان و حتی بروز خطرات جدی مانند اتصال کوتاه یا آتش‌سوزی شود.
در پایان، باید توجه داشت که اگرچه مدار پریزها در ظاهر ساده به نظر می‌رسد، اما اجرای اصولی آن یکی از پایه‌های یک سیستم برق مطمئن و قابل اعتماد است. رعایت استانداردهای سیم‌کشی، انتخاب سطح مقطع مناسب، طراحی صحیح مدارها و پیش‌بینی نیازهای آینده، علاوه بر افزایش ایمنی ساختمان، امکان توسعه سیستم هوشمندسازی را نیز بدون نیاز به تخریب یا تغییرات اساسی فراهم می‌کند. به همین دلیل، توصیه می‌شود تمامی مراحل اجرای مدار پریزها بر اساس نقشه برق و دستورالعمل‌های فنی انجام شود تا زیرساختی مطمئن برای تجهیزات هوشمند و تجهیزات برقی ساختمان ایجاد شود.

نکته اجرایی :

در صورتی که احتمال می‌دهید در آینده برخی وسایل مانند آبگرمکن برقی، شارژر خودرو برقی، تجهیزات شبکه یا سیستم‌های صوتی به مدارهای اختصاصی نیاز داشته باشند، بهتر است از همان مرحله سیم‌کشی، لوله و فضای لازم برای توسعه آینده پیش‌بینی شود. این کار هزینه ارتقای سیستم را به حداقل می‌رساند و از تخریب دیوارها و کف ساختمان جلوگیری می‌کند.
سیم مخصوص کلید های معمولی در هوشمند سازی ساختمان

کلیدسنتی معمولی

با یک سیم دو زوج می توان یک کلید معمولی سه پل یا یک تک پل معمولی و یک دو پل معمولی را به سیستم هوشمند اضافه کرد . در این سیستم به ازای هر رشته سیم زوجی می توان کلید معمولی دیگری به سیستم اضافه کرد ، برای مثال یک رشته از سیم چهار زوج به عنوان سیم مشترک بین کلیدها و هفت رشته بعدی را می توان برای هر پل کلید استفاده کرد به این ترتیب با یک رشته سیم چهار زوج می توان هفت کلید تک پل معمولی را پشتیبانی کرد .

سیم مخصوص کلید لمسی هوشمند

کلید لمسی هوشمند

برای کلید لمسی هوشمند محدودیتی در کار نیست و با یک سیم دو زوج می توان تمامی کلید های در یک مسیر را به سیستم اتصال داد .

سیم مخصوص اتصال تاچ پنل در هوشمندسازی ساختمان

پنل لمسی

اتصال تاچ پنل به سیستم هوشمند به وسیله یک کابل CAT6 صورت می گیرد .

پریز

سیم کشی پریزهای خانه مانند پریز یخچال ، پریز ال سی دی ، پریز پکیج ، پریز اتاق کودک و .. به وسیله سیم 2/5 انجام میشود .

پریز صوت

از سیم سه مغزی در سیم کشی پریز صوت استفاده می شود .

سیم مخصوص کلید های معمولی در هوشمند سازی ساختمان

کلیدسنتی معمولی

با یک سیم دو زوج می توان یک کلید معمولی سه پل یا یک تک پل معمولی و یک دو پل معمولی را به سیستم هوشمند اضافه کرد . در این سیستم به ازای هر رشته سیم زوجی می توان کلید معمولی دیگری به سیستم اضافه کرد ، برای مثال یک رشته از سیم چهار زوج به عنوان سیم مشترک بین کلیدها و هفت رشته بعدی را می توان برای هر پل کلید استفاده کرد به این ترتیب با یک رشته سیم چهار زوج می توان هفت کلید تک پل معمولی را پشتیبانی کرد .

سیم مخصوص کلید لمسی هوشمند

کلید لمسی هوشمند

برای کلید لمسی هوشمند محدودیتی در کار نیست و با یک سیم دو زوج می توان تمامی کلید های در یک مسیر را به سیستم اتصال داد .

سیم مخصوص اتصال تاچ پنل در هوشمندسازی ساختمان

پنل لمسی

اتصال تاچ پنل به سیستم هوشمند به وسیله یک کابل CAT6 صورت می گیرد .

پریز

سیم کشی پریزهای خانه مانند پریز یخچال ، پریز ال سی دی ، پریز پکیج ، پریز اتاق کودک و .. به وسیله سیم 2/5 انجام میشود .

پریز صوت

از سیم سه مغزی در سیم کشی پریز صوت استفاده می شود .

لوله گذاری و سیم کشی سقف در هوشمند سازی ساختمان

یکی از مهم‌ترین مراحل اجرای پروژه هوشمندسازی ساختمان، طراحی و اجرای صحیح لوله‌گذاری و سیم‌کشی سقف است. بسیاری از مجریان تنها به نصب تجهیزات هوشمند توجه می‌کنند، در حالی که کیفیت عملکرد سیستم تا حد زیادی به زیرساخت سیم‌کشی وابسته است. اگر مسیر لوله‌ها به‌درستی طراحی نشود یا کابل‌های مناسب در محل صحیح قرار نگیرند، در زمان نصب تجهیزات با مشکلاتی مانند کمبود کابل، محدودیت توسعه، ایجاد نویز در شبکه ارتباطی و حتی افزایش هزینه‌های اجرا مواجه خواهید شد.

در سیستم هوشمندسازی نیوالکترون، تمامی تجهیزات مانند کنترلرهای روشنایی، کنترلر نورمخفی، ماژول‌های ورودی و خروجی، سنسورهای حرکتی، سنسور دود، تاچ پنل‌ها، موزیک سرور، سرور امنیتی، ماژول‌های RF و IR و سایر تجهیزات از طریق یک ساختار سیم‌کشی منظم و استاندارد با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. بنابراین قبل از بتن‌ریزی سقف یا اجرای سقف کاذب، لازم است نقشه سیم‌کشی به‌صورت کامل بررسی و اجرا شود.
یکی از مزیت‌های روش سیمی نیوالکترون، امکان مدیریت تمامی تجهیزات از طریق تابلو برق هوشمند است. به همین دلیل تقریباً تمامی کابل‌ها و لوله‌های مربوط به تجهیزات هوشمند به سمت تابلو مرکزی هدایت می‌شوند. این موضوع اگرچه در ابتدا حجم سیم‌کشی را افزایش می‌دهد، اما در آینده باعث سهولت عیب‌یابی، توسعه سیستم و انجام تعمیرات خواهد شد.
در طراحی مسیر لوله‌ها باید از ایجاد خم‌های متعدد و زوایای تند جلوگیری شود. هرچه مسیر عبور سیم مستقیم‌تر باشد، عملیات سیم‌کشی سریع‌تر انجام شده و در صورت نیاز به تعویض کابل، این کار بدون تخریب ساختمان امکان‌پذیر خواهد بود. همچنین توصیه می‌شود برای مسیرهای اصلی از لوله‌هایی با قطر مناسب استفاده شود تا در آینده امکان اضافه کردن کابل‌های جدید نیز وجود داشته باشد.
یکی دیگر از اصول مهم، تفکیک لوله‌های برق قدرت از کابل‌های ارتباطی است. کابل‌های شبکه Modbus RS485 نباید در کنار کابل‌های برق ۲۲۰ ولت داخل یک لوله مشترک قرار گیرند، زیرا میدان الکترومغناطیسی ناشی از کابل‌های قدرت می‌تواند باعث ایجاد نویز و اختلال در تبادل اطلاعات بین تجهیزات هوشمند شود. در پروژه‌های حرفه‌ای، مسیر کابل‌های دیتا و برق قدرت کاملاً از یکدیگر جدا اجرا می‌شوند و تنها در محل‌های ضروری با زاویه مناسب از کنار یکدیگر عبور می‌کنند.
در بخش روشنایی سقف، برای هر مدار روشنایی باید یک مسیر مجزا تا تابلو برق در نظر گرفته شود. در روش اجرای نیوالکترون، فرمان قطع و وصل روشنایی توسط رله‌های هوشمند داخل تابلو انجام می‌شود؛ بنابراین سیم هر خط روشنایی مستقیماً به تابلو برق بازمی‌گردد. این ساختار علاوه بر افزایش انعطاف‌پذیری سیستم، امکان تعریف سناریوهای مختلف مانند حالت خواب، مهمان، خروج از منزل و مدیریت مصرف انرژی را نیز فراهم می‌کند.
برای اجرای نورمخفی تک‌رنگ معمولاً از کابل دو رشته با سطح مقطع مناسب استفاده می‌شود. اما در نورمخفی RGB به دلیل کنترل مستقل سه رنگ اصلی، معمولاً به چهار رشته سیم شامل یک رشته مشترک و سه رشته مجزا برای رنگ‌های قرمز، سبز و آبی نیاز است. اگر طول مسیر نورمخفی زیاد باشد، باید افت ولتاژ نیز محاسبه شده و در صورت نیاز از کابل با سطح مقطع بیشتر یا تغذیه از چند نقطه استفاده شود تا شدت نور در طول مسیر یکنواخت باقی بماند.
در پروژه‌هایی که از نئولایت (Linear Light Controller) یا کنترلرهای هوشمند نور خطی استفاده می‌شود، رعایت ظرفیت خروجی هر کانال اهمیت زیادی دارد. اگر طول نوار LED از ظرفیت مجاز کنترلر بیشتر باشد، باید مسیر به چند بخش تقسیم شود یا از تقویت‌کننده سیگنال و منبع تغذیه کمکی استفاده شود. این کار علاوه بر افزایش طول عمر تجهیزات، از افت نور و افزایش دمای مدار جلوگیری می‌کند.
محل نصب تجهیزات جانبی مانند سنسور حرکت، سنسور دود، سنسور نشت گاز، سنسور دما، بلندگوهای سقفی، تجهیزات صوتی و فرستنده‌های IR یا RF نیز باید پیش از اجرای سقف مشخص شود. برای هر تجهیز، لوله و کابل مناسب پیش‌بینی شود تا در مراحل بعدی نیازی به تخریب سقف یا تغییر مسیر سیم‌کشی نباشد. این موضوع به‌ویژه در پروژه‌های مسکونی لوکس و ساختمان‌های اداری اهمیت بیشتری دارد.
از دیگر نکات مهم، شماره‌گذاری و مستندسازی مسیرهای سیم‌کشی است. تمامی کابل‌هایی که وارد تابلو برق می‌شوند باید دارای شماره، برچسب یا کد مشخص باشند. همچنین تهیه نقشه نهایی (As Built) پس از پایان سیم‌کشی، فرآیند تعمیر، توسعه و عیب‌یابی سیستم را در سال‌های آینده بسیار ساده‌تر خواهد کرد.
در نهایت، کیفیت اجرای لوله‌گذاری و سیم‌کشی سقف تأثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم هوشمندسازی دارد. حتی اگر از بهترین تجهیزات هوشمند استفاده شود، اجرای غیراستاندارد زیرساخت می‌تواند باعث بروز خطاهای ارتباطی، افت عملکرد و افزایش هزینه‌های نگهداری شود.
به همین دلیل توصیه می‌شود قبل از شروع عملیات، نقشه اجرایی پروژه به‌دقت بررسی شده و تمامی مسیرهای لوله‌گذاری، نوع کابل، محل تجهیزات و ظرفیت هر مدار مطابق دستورالعمل‌های فنی و استانداردهای شرکت نیوالکترون طراحی و اجرا شوند. رعایت این اصول، زیرساختی مطمئن، قابل توسعه و پایدار برای یک سیستم هوشمند حرفه‌ای فراهم می‌کند.
 

روشنایی : از دو رشته سیم 1/5 برای هر کدام از سرخط های روشنایی های معمولی ، هالوژن و لاینر معمولی استفاده می شود .
نورمخفی rgb : سیم کشی یک ریسه RGB به وسیله چهار رشته سیم 1/5 صورت می گیرد یک رشته برای مثبت و سه رشته دیگر هر کدام برای یک رنگ RGB در نظر گرفته شده است .
نورمخفی تک رنگ : از دو رشته سیم 1/5 برای سیم کشی نورمخفی تک رنگ استفاده می شود . توجه داشته باشید که هیچ اتصالی به این دو رشته نباید صورت گیرد .

نکته قابل توجه در مورد  کنترلر هوشمند نورمخفی
متراژ قابل تحمل دستگاه برای هر سرخط نورمخفی اعم از RGB و تک رنگ 30 متر است . با در نظر گرفتن نورمخفی به صورت RGB در زمانی که متراژ بیشتر از 30 متر است باید از دو سرخط دستگاه ، برای نورمخفی RGB استفاده گردد .

نیولایت (لاینر هوشمند ) : نیولایت محصول جدید نیوالکترون با قابلیت هوشمند تنظیم شدت نور و تغییر دمای رنگ نور ، گرم و سرد کردن نور لاینر از دو رشته سیم 1/5 یا 2/5 برای فاز و نول آداپتور تغذیه نیولایت استفاده میشود ( سطح مقطع سیم ها بستگی به تعداد لاینرهای به کار رفته دارد ) علاوه بر آن یک سیم دو زوج در یک لوله مجزا برای کنترل شدت نور و سرد و گرم کردن نور نیولایت نیاز است .

ماژول های ir/rf : از یک سیم دو زوج برای تغذیه و اتصال ماژول ir/rf به سیستم هوشمند استفاده می شود . دو رشته از سیم دو زوج برای تغذیه ماژول و دو رشته دیگر برای اتصال به شبکه سیستم هوشمند که این دو رشته می تواند با سایر ماژول های ir/rf یکی شود .

انواع سنسور : برای اتصال سنسور به سیستم از یک سیم دو زوج استفاده می شود . دو رشته از سیم دو زوج برای تغذیه سنسور که می تواند با تغذیه سنسورهای دیگر یکی شود ( تغذیه سنسورها توسط سرور امنیتی داخل تابلو صورت می گیرد ) و دو رشته سیم دیگر مختص ورودی های هر سنسور و اتصال آنها به برد امنیت است .

اسپیکرسقفی و دیواری : سیم 1*2 شیلددار

می توان از سیم 1*2 نایلونی سفید هم برای اسپیکرها استفاده کرد ولی بهتر است از سیم شیلددار برای گرفتن نویز در مواقع پخش صوت استفاده شود .

لوله گذاری و سیم کشی کف در هوشمندسازی ساختمان

بعد از تعیین محل قرارگیری تابلو ، لوله گذاری برق ساختمان از کف بر اساس تابلوی هوشمند سازی ساختمان صورت می گیرد . لوله گذاری بر اساس طرح سنتی به وسیله لوله های pvc که از ایمنی بالاتری برخوردارند توسط برق کار انجام می شود به این صورت که در روش سنتی در هر ورودی باید یک کلید تعبیه شود . آیتم های در نظر گرفته شده در روش سنتی را با نظر کارفرما می توان حذف و یا اضافه کرد .دلیلی اصلی استفاده از روش سنتی برای لوله گذاری در ساختمان ، راحتی هر چه بیشتر تمامی افراد خانواده از کوچک تا بزرگ در خانه هوشمند است .
در سیستم هوشمند سازی ساختمان به روش نیوالکترون هم مانند روش سنتی کلیدها حذف نمی شوند (طبق نظر کارفرما می توان آنها را حذف کرد ) . نکته حائز اهمیت این است که در قسمت لوله گذاری کلیدها ، به جای اتصال کلید به روشنایی مربوط به خود ، هر کدام به تابلو هوشمند سازی ساختمان متصل می شوند به این صورت می توان یک کلید یا مجموعه ای از کلیدها را توسط یک لوله به تابلوی هوشمند سازی ساختمان رساند .

نیوالکترون قابلیت حفظ کلید معمولی و کلید لمسی هوشمند را در کنار یکدیگر دارد .

مشخصات و استانداردهای تابلو هوشمند سازی ساختمان

ابعاد : ابعاد تابلو بسته به نیاز کارفرما تغییرپذیر است ولی به طور معمول ابعاد آن 75*85 سانتیمتر در نظر گرفته می شود .

مکان تابلو : برای کوتاه کردن مسیر انشعابات و در نتیجه هزینه کمتر برای سیم کشی در ساختمان ، مکان قرارگیری تابلو در مرکز ساختمان در نظر گرفته می شود باید توجه داشت که قبل از هر گونه لوله گذاری و سیم کشی محل آن مشخص شود .

ارتفاع : معمولا تابلو در ارتفاع 170 سانتی متری از سطح زمین(کف تمام شده ) برای دسترسی راحت نصب می شود .

در تصویر زیر میتوانید مشخصات و استاندارد های تابلو هوشمند سازی ساختمان را مشاهده کنید .

مشخصات و ابعاد تابلو هوشمندسازی ساختمان
سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ورود به سایت